HAYDARPAŞA GAR BİNASI RESTORASYONU

Açıklama

                Edirne’de ilk istihkâm inşaatlarına, 1829 yılındaki Rus işgali karşısında Divan-ı Hümayun tercümanı Hoca İshak Efendi’nin nezareti altında başlanmıştır. Balkan Harbi’nde Edirne’yi savunan tabyalardan en büyüğü Hıdırlık Tabyası, 1912 tarihinde cereyan eden I. Balkan Savaşı’nda son derece önemli bir yere sahiptir. Aynı zamanda Şükrü Paşa’nın karargâhı olarak kullanılmıştır.

                Hıdırlık ismini ve ait olduğu tepeye adını veren  Tekkesi bulunan Hıdır Baba’ dan almaktadır. Bulgar işgaline kadar türbe yapısıda korunan Hıdır Baba Tekkesi tahrip olmuştur. Günümüzde sadece sonradan yapılmış türbesi bulunmaktadır.

Geçen zaman içinde önemli ölçüde tahribata uğradığı, taşların sökülüp götürüldüğü, çöküntüler olduğu görülmüştür. Yer teslimi sonrasında eserin toprak altında kalan kısımlarının olup olmadığının tespiti için Jeoradar tekniği ile araştırma çalışmaları yapılmış; toprak altında kalmış topçu bataryaları, toprak altında kalmış dehliz odalarında bulunan havalandırma kanallarının bacaları, sarnıç ve kanal olduğu belgelenmiştir. Bu mekânların gün yüzüne çıkartılması için Edirne Müzesi yetkililerinin denetiminde itinalı araştırma kazıları yapılmıştır. Kazılar sırasında ortaya çıkartılan rütbe, kama, mektup vb. gibi tarihi değeri olan buluntular müze yetkililerine teslim edilmiştir. Mekânların iç ve dış temizliğine, çöküntülerin titizlikle hafredilmesine başlanmış, ortaya çıkan mekânların rölöveleri alınarak fotoğraflarla belgelenmiştir.

 Özgün eserden taş, tuğla, harç numuneleri alınarak İstanbul Restorasyon ve Konservasyon Merkez ve Bölge Laboratuvar Müdürlüğü’nde testleri yapılmıştır. Çıkan verilere uygun nitelikte taş temin edilmiş, tuğlalar imal edilmiş, harçlar hazırlanmış ve restorasyon çalışmalarına başlanmıştır. Restorasyon çalışmaları öncesinde metruk olan eser bilimsel ve özgün teknikler kullanılarak restore edilmiştir. Hıdırlık Tabyası, Balkan savaşları sonrası önemini yitirmiş, gelişen top teknolojisinin gerisinde kalmıştır. Zaman içinde yer yer kullanılsa da bilinçsiz kullanım sonucu oluşan tahribata daha fazla karşı koyamamıştır.

Bir askeri savunma yapısı olan tabyalarda, esas olan sağlamlık ve işlevselliktir. Tabyaların plan ve mimarisinin meydana getirilmesinde, bir üslup endişesinden çok, savunulacak olan yerin veya tepenin şekli, genişliği, yüksekliği ve stratejik önemi birinci derecede önemlidir.

Hıdırlık Tabyası, yaklaşık 1800 metreyi bulan çevresi ile Edirne’deki en büyük tabyadır.     Nizamiye Ana Giriş Binası, Koğuş Binası, Topçu Odaları, Topçu Bataryaları (Top Mevziisi), Hendek ve Avludan oluşmaktadır. Edirne’deki Hıdırlık Tabyalarında, Şükrü Paşa komutasında Bulgarlara karşı destansı bir direnişin gösterildiği karargâh binası, 18 adet topçu odası, 120 metrelik tünel ve 4 adet dehliz odası bulunur. Balkanlar üzerinden gelen düşman ordularının ciddi bir direnişle karşılaşmadan başkent İstanbul’a kadar gelmesi Osmanlı yönetimini Edirne’de savunma hattı oluşturmaya sevk etmiş. Bunun üzerine şehirde en büyüğü Hıdırlık olmak üzere 30’a yakın tabya inşa edilmiştir.

Hıdırlık Tabyası sadece Edirne’de bulunan Tabyaların En büyük Tabyası olmakla birlikte BALKANLARIN EN BÜYÜK İNTERAKTİF MÜZE’si olarak faaliyete geçecektir. Hıdırlık Tabyası Balkan Tarihi Müzesi olarak Türk Milleti’nin Anadoludan Balkanlara geçişini ve buradaki kültürel , mimari , toplumsal açıdan coğrafyaya katmış oldukları tüm değerlerin sergilenmesini sağlayacak özel bir müze olacaktır.

2017 Senesinde başlayan çalışmalarımız 2020 itibari ile sonuçlandırılarak Edirne Balkan Tarihi Müzesi olarak hayata geçirilmiştir.